ေရာက္ရွိေနသည့္ေနရာ
Home > Security > Email လံုျခံဳေရးႏွင့္ သိေကာင္းစရာမ်ား

Email လံုျခံဳေရးႏွင့္ သိေကာင္းစရာမ်ား

ကၽြန္ေတာ္တို႔ အင္တာနက္အသုံးျပဳသူမ်ား အားလုံးနီးပါးမွာ ကိုယ္ပိုင္ Email အေကာင့္ေတြ ရွိၾကပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ 10 Gb သိုေလွာင္နိုင္မွုရွိတဲ့ google ရဲ့ဝန္ေဆာင္မွုျဖစ္တဲ့ Google mail ေခၚ Gmail ကို လုပ္ငန္းရွင္မ်ားသာမက တကိုယ္ေရသမားမ်ားပါ အသုံးျပဳလၽွက္ရွိၾကပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အခုေနာက္ပိုင္း အြန္လိုင္းတိုက္ခိုက္သူေတြ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ မ်ားစြာ ေပၚထြက္လို႔လာေနပါတယ္။
အြန္လိုင္းတိုက္ခိုက္သူေတြဟာ သူ႔ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔သူ အြန္လိုင္းေပၚမွာ ပုံစံမ်ိဳးစုံႏွင့္ က်က္စားလၽွက္ရွိၾကပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ကေတာ့ စူးစမ္းေလ့လာတဲ့အဆင့္နဲ႔ ျမင္ျမင္သမၽွကို အလြတ္မေပးပဲ ရသလို တိုက္ခိုက္တတ္ၾကပါတယ္။ အဲလိုလူမ်ိဳးေတြကိုေတာ့ အြန္လိုင္းေပၚမွာ ေၾကာက္စရာအေကာင္းဆုံး သူေတြလို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ကြ်မ္းက်င္ပညာရွင္ေတြကေတာ့ ျမင္ျမင္သမွ်ကို မတုိက္ခုိက္ေတာ့ပါဘူး။ စိတ္မဝင္စားၾကေတာ့ပါဘူး။ သူတုိ႔က ပုိ႐ႈပ္ေထြးတာကို ပိုစိတ္ဝင္စားၾကတာပါ။ Target တစ္ခုထားျပီးေတာ့ အဲဒီ Target ကိုပဲ တုိက္ခုိက္ေလ့ရွိၾကပါတယ္။
ဒီေတာ့…
အဲလိုလူေတြမ်ားလာတာနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အင္တာနက္အသုံးျပဳသူမ်ားအေနနဲ႔ မိမိတို႔ရဲ့ လုံျခဳံေရးေတြကို ဂ႐ုစိုက္ဖို႔ လိုအပ္လို႔လာခဲ့ပါၿပီ။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ Email ေတြကို ဘယ္လို လုံျခဳံေအာင္ လုပ္ၾကမလဲ ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းကို ေမးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ၁၀၀ ရာခိုင္ႏွုန္း လုံျခဳံႏုိင္မလား ဆိုတာပါပဲ။ ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္း လုံျခဳံမလားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းက တကယ္ေကာင္းတဲ့ ေမးခြန္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဟုတ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္း လုံျခဳံပါတယ္လို႔ အာမ မခံႏိုင္ပါဘူး။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ Email ကို ဘယ္လိုလုံျခဳံေအာင္ လုပ္ၾကမလဲ

Email ကို လုံျခဳံေအာင္ လုပ္ဖို႔က Program ေတြ၊ Tools ေတြ အျပင္ကို မိမိအေပၚမွာလည္း မူတည္ပါေသးတယ္။ Program ေတြ၊ Tools ေတြဆိုတာ လူေတြက ေရးဆြဲထားတာေတြပါ။
ဒီေတာ့…
အဲဒီ Program ေတြ၊ Tools ေတြမွာ အသိဉာဏ္မရွိၾကပါဘူး။ အသိဉာဏ္ရွိတဲ့ လူကသာ ဆင္ျခင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ လူကိုယ္တိုင္က ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ အခုလို ေဆာင္းပါးမ်ိဳးေတြ ဖတ္ထားသင့္ပါတယ္။ ဗဟုသုတရွိမွ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ဖို႔ အဆင္ေျပႏိုင္မွာပါ။ ဒီလိုေဆာင္းပါးမ်ိဳး မဖတ္ထားသူတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ဘယ္လိုကာကြယ္ရမယ္ဆိုတာ သူ႔အေနနဲ႔ သိႏုိင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ကာကြယ္ရေကာင္းမွန္းလည္း သိမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီလိုလူမ်ိဳးေတြ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏုိင္ငံမွာ အမ်ားအျပားရွိၾကပါတယ္။ နည္းပညာေခတ္မွာ နည္းပညာအေၾကာင္းကို ဗဟုသုတအေနနဲ႔ ဖတ္႐ႈေလ့လာသင့္ပါတယ္။ ဒါမွ နည္းပညာရဲ့ ဆိုးက်ိဳး၊ ေကာင္းက်ိဳးေတြကို ကိုယ္တိုင္ခြဲျခား သိျမင္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းလာမယ့္ MPU ဆိုတဲ့ စနစ္ေတြ၊ Online Payment စနစ္ေတြ တြင္က်ယ္စြာ ျဖစ္ထြန္းလာရင္ မိမိရဲ့ လုံျခဳံေရးကို ပိုၿပီး ဂ႐ုစိုက္ဖို႔ လိုအပ္လာေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သင့္ Email အေကာင့္တစ္ခုဟာ ဘယ္ေလာက္အေရးႀကီးလဲဆိုရင္ သင္ဘယ္ေလာက္ အတုိင္းအတာထိ အသုံးျပဳထားလဲ ဆိုတဲ့အေပၚမွာ မူတည္ပါလိမ့္မယ္။ အခုေနာက္ပိုင္း Social Network ေတြက ေခတ္စားလာၿပီး၊ အဲဒီ အေကာင့္ေတြကို Register လုပ္စရာမလိုေတာ့ပဲ Website ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ခ်ိတ္ဆက္ေပးလာၾကပါတယ္။ ဥပမာ- Google account နဲ႔ Log-In ဝင္ရတာမ်ိဳး၊ Facebook account နဲ႔ Log-In ဝင္ရတာမ်ိဳး စသည္တုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ စနစ္ကေတာ္ေတာ္ေကာင္းေပမယ့္ ေၾကာက္စရာလဲေကာင္းပါတယ္။ သင့္ရဲ့Source ျဖစ္တဲ့ Email အေကာင့္ ကို တစ္ေယာက္ေယာက္ ရသြားခဲ့ရင္ တသီတတန္းႀကီး ပါသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Google အေကာင့္ တစ္ခုဟာဆိုရင္ Gmail, Google Docs, Youtube, စသည့္ Google services အကုန္လုံးနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ သင့္ Email ရဲ့ လုံျခဳံေရးဟာ ပိုၿပီး ဂ႐ုစိုက္ဖို႔ လိုအပ္လာခဲ့ပါတယ္။ အခုဆို သင့္အေနနဲ႔ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား နားလည္သေလာက္ ရွိသြားၿပီလို႔ ေမၽွာ္လင့္ပါတယ္။

Email ဆိုေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အသုံးမ်ားတဲ့ Gmail ကို ေရးသြားပါ့မယ္။ အျခား Email ေတြလဲ ဆင္တူေလးေတြပါ။
Gmail မွာ အေရးအႀကီးဆုံးဟာ Password ပါပဲ။ Password သိသြားခဲ့ရင္ အကုန္လုံးကို Edit လုပ္ၿပီး ေမာင္ပိုင္စီးလို႔ ရသြားနိုင္ပါတယ္။ Secondary Email, Phone No., Security Question စသည္တို႔ဟာ Password သိသြား႐ုံနဲ႔ အကုန္လုံးကို ေျပာင္းလဲလို႔ ရနိုင္ပါတယ္။ Google ဟာ သူ႔ရဲ့ ဝန္ေဆာင္မွု ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို အခမဲ့ ေပးထားေပမယ့္ လုံျခဳံေရးကို အေလးထားေဆာင္ရြက္ေပးထားပါတယ္။ သင့္အေနနဲ႔ Country IP ေျပာင္းသြားတာနဲ႔ Indox မွာ IP address ပါတဲ့ အနီေရာင္စာတန္း သတိေပးခ်က္ကို ေတြ႕ျမင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါမွမဟုတ္ သင့္အေကာင့္ကို Security Test ျပန္လုပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆုိလုိတာကေတာ့ ဖုန္းနံပါတ္မထည့္သြင္းရေသးရင္ ဖုန္းနံပါတ္ေတာင္းျပီး သင့္အေကာင့္ေသခ်ာလား မေသခ်ာလားဆုိတာကို စစ္ေဆးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ သတိေပးခ်က္ေတြက Password ကို ေျပာင္းခိုင္းမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါကို ဘာမွမလုပ္ပဲ ဒီအတိုင္း ဆက္သုံးေနမယ္ဆိုရင္ Google က အေကာင့္ကို Auto lock ျဖစ္ေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Lock ျဖစ္သြားရင္ေတာ့ Password ကို Reset လုပ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Password reset လုပ္ဖို႔အတြက္ Phone No. ေပးထားသူမ်ား ဖုန္းနဲ႔ လုပ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ၿပီး၊ Secondary email ေပးထားသူမ်ား ကေတာ့ Secondary email နဲ႔ reset လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒီမွာ တစ္ခု သတိေပးခ်င္တာက ဖုန္းနံပါတ္ေပးထားသူမ်ားေရာ Secondary Email ေပးထားသူမ်ားအားလုံးအတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဖုန္းနံပါတ္ေပးၿပီး Activate လုပ္ထားသူမ်ား မိမိဖုန္းနံပါတ္ကိုသာလၽွင္ေပးသင့္ပါတယ္။ မိမိဖုန္းနံပါတ္၊ အေကာင့္ မဟုတ္ပဲ အျခားအေပါင္းအသင္း၊ ေရာင္းရင္းေတြရဲ႔ ဖုန္းနံပါတ္၊ အေကာင့္နဲ႔ ဆိုရင္ေတာ့ သင့္ရဲ႔ Email အေကာင့္ဟာ လုံျခဳံမႈမရွိတဲ့ စာရင္းထဲမွာ ပါဝင္ေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သင့္သူငယ္ခ်င္း၊ ေရာင္းရင္းေတြကို သင္ယုံပါသလား။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ လုံးဝကို မယုံတာပါ။ အားအားယားယား စခ်င္ေနာက္ခ်င္လို႔ေတာင္ Password ကို ဖုန္းထဲျဖစ္ျဖစ္ Secondary Email ထဲ ျဖစ္ျဖစ္ reset ျပန္ခ်ႏိုင္တဲ့အတြက္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြက ဗဟုသုတေလးေတြပါ။ ေနာက္ပိုင္းမွာလည္း ဒီလို ဗဟုသုတေလးေတြထည့္ ေရးေပးသြားမွာပါ။ ကြ်န္ေတာ့္ Facebook အေကာင့္ Facebook က ကန္႔သတ္ထားတဲ့ ကန္႔သတ္ခ်က္ထက္ေက်ာ္ျပီး သံုးမိလုိ႔ Spam အျဖစ္ယူဆကာ Lock ခ်ခံရဖူးပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက စင္ကာပူမွာ ရွိတဲ့ အစ္မတစ္ေယာက္ကို အကူအညီေတာင္းခဲ့ရပါတယ္။ သူ႔ဖုန္းနံပါတ္နဲ႔ Lock ျပန္ဖြင့္တာပါ။ ျပီးေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ အဲဒီ ဖုန္းနံပါတ္ကို ဖ်က္ပစ္လုိက္ပါတယ္။ အဲဒီ အစ္မကို မယံုလုိ႔မဟုတ္ပါဘူး။ ကြ်န္ေတာ့္ လံုျခံဳေရးအတြက္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

Email လံုျခံဳေရးအတြက္ သိထားသင့္အခ်က္မ်ား

www.MakeUseOf.com မွာ email လုံျခဳံေရး အတြက္ သိသင့္တဲ့ အခ်က္ ၇ ခ်က္ကို ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း အဲဒီကေန ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပထမဆုံးအေနနဲ႔ Email အေကာင့္ေတြ ခြဲသုံးသင့္ပါတယ္။ ဘယ္လိုခြဲသုံးရမလဲဆိုေတာ့ အေရးမႀကီးတာကို အေရးမႀကီးသလို၊ အေရးႀကီးတာကို အေရးႀကီးသလို ခြဲသုံးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုခြဲမယ္ဗ်ာ…
Personal Email နဲ႔ Public Email ဆိုၿပီး ခြဲလိုက္မယ္။ ဒီေတာ့ Personal Email က အေရးႀကီးတာေတြသုံးမယ္။
ကုမၸဏီ ကိစၥေတြ၊ အလုပ္ကိစၥေတြ၊ မိသားစုကိစၥေတြ နဲ႔ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ ကိစၥမ်ိဳးေတြကို Personal Email နဲ႔ သုံးၿပီး အမ်ားနဲ႔ဆိုင္တဲ့ Social Network ထဲကိုဝင္တာမ်ိဳး Website တကာကို ဝင္တာမ်ိဳး၊ စသည့္အေျခအေနမ်ိဳးမွာ Public Email ကို အသုံးျပဳမယ္ဆိုရင္ သင့္ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ လုံျခဳံေရးဟာ အထိုက္အေလ်ာက္ လုံျခဳံေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္မွာ ဆိုရင္လည္း Public Email နဲ႔ Personal Email ဆိုၿပီး ရွိပါတယ္။ Public Email ကေတာ့ အခုသုံးေနတဲ့ [email protected] ျဖစ္ၿပီး Personal Email ကေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ နာမည္နဲ႔ ျဖစ္ပါတယ္။

(မွတ္ခ်က္ − Public Email ကို လုံျခဳံေရး ဂ႐ုစိုက္စရာမလိုဘူးဟု ဆိုလိုျခင္းမ်ိဳးမဟုတ္ပါ။ Email တိုင္းက ကိုယ္နဲ႔ အျခားေသာ ကိစၥရပ္မ်ားကို ဆက္သြယ္ေပးထားသည့္အတြက္ မည္သည့္ Email မဆို သူ႔ေနရာႏွင့္ သူ အသုံးဝင္ပါသည္။ ဗဟုသုတေလးတစ္ခု ထပ္ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ Facebook အေကာင့္ဗ်ာ… အျခားသူငယ္ခ်င္းေတြက Subscriber လုပ္ထားလိုက္တာနဲ႔ ကၽြန္ေတာ့္ Name ေျပာင္းခ်င္တာကို ေျပာင္းလို႔မရ ျဖစ္သြားတယ္။ ေျပာခ်င္တာကေတာ့ အေကာင့္လုပ္ၿပီးလို႔ တစ္ေယာက္ေယာက္နဲ႔ ဆက္သြယ္မိသြားတာနဲ႔ သင့္အေကာင့္က အေရးတႀကီးလိုအပ္ေနၿပီဆိုတာ သင္အေနနဲ႔ နားလည္ထားဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ သင့္အတြက္ အေရးမႀကီးဘူးဆိုရင္ေတာင္ အေပၚမွာ Facebook ရဲ့ Username ေျပာင္းလို႔မရသလိုပဲ အျခားသင္နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ ဆက္သြယ္ေနတဲ့ လူတစ္ေယာက္အတြက္ သင့္ Email ဟာ အေရးႀကီးေနႏုိင္ပါတယ္။)

လံုျခံဳတဲ့ Password ျဖစ္ဖုိ႔လုိ

သင့္ရဲ့Password ကို မည္သူကမွ မခန႔္မွန္းနိုင္ေလာက္သည့္ Password မ်ိဳး ျဖစ္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီလိုမွ အလြယ္တကူ တိုက္ခိုက္ခိုးယူလို႔ မရႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လူတိုင္းရဲ့ Email တစ္ခုဟာ က်န္သည့္ အင္တာနက္တြင္ အသုံးျပဳေသာ အေကာင့္အားလုံးကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ Master အေကာင့္တစ္ခု အျဖစ္ရွိေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲလို Email မ်ိဳးကို ပိုၿပီးေတာ့ ေကာင္းမြန္တဲ့ Password မ်ိဳးထားသင့္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ဆိုရင္ ဘယ္သူမွ မသိတဲ့ Email တစ္ခုကို Master အေကာင့္ အျဖစ္ထားပါတယ္။ PC နဲ႔ Mobile Device ေတြမွာ Remember Password ထားျခင္းဟာလည္း သင့္ Email လုံျခဳံေရးကို ထိခိုက္ေစႏုိင္ပါတယ္။ အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ သင္မဟုတ္ပဲ အျခားသူတစ္ေယာက္က သင့္ Device ကို ရယူသုံးစြဲျခင္းႏွင့္ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ရရွိသြားျခင္း စသည့္ အေျခအေနမ်ိဳးအတြက္ သင့္အေနနဲ႔ ျပင္ဆင္ထားသင့္ပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးမွာ သင့္ အေနနဲ႔ အျမန္ဆုံး Email password ကိုေျပာင္းျခင္း စသည္တို႔ကို ျပဳလုပ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ သင့္အေကာင့္ အျခား Device တစ္ခုခုမွာ ဖြင့္လ်က္သား က်န္ခဲ့ရင္လည္းပဲ ျပႆနာရွိပါတယ္။ အဲဒီလို အေျခအေနမ်ိဳးမွာေတာ့ သင့္အေနနဲ႔ Gmail အေကာင့္ကို ဖြင့္ၿပီး ေအာက္ဆုံးအထိဆင္းပါ။ ညာဖက္မွာ Last account activity: “TIME” day ago DETAIL ဆိုတာ ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။

Logs ျပန္စစ္ျခင္း

Detail ကို ကလစ္လုပ္လိုက္ပါ။ Last account activity ရဲ့ Windows တစ္ခု ထြက္လာပါလိမ့္မယ္။ အဲမွာ Sign out all other sessions ကို ကလစ္လုပ္လိုက္ျခင္းျဖင့္ တစ္ကမၻာလုံးမွာ ပတ္ဖြင့္ထားတဲ့ သင့္အေကာင့္ Sign out အကုန္ျဖစ္သြားမွာပါ။ အထူးသျဖင့္ အင္တာနက္ဆုိင္ေတြမွာ အသံုးျပဳျပီး အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ Sign out မလုပ္ႏုိင္ခဲ့တာမ်ိဳးကို ဒီနည္းသံုးျပီးေတာ့ သင့္အေကာင့္ကို Sign out လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။

Phishing ေခၚ မက္လံုးေပး ဆြဲေဆာင္ျခင္း

ဒီတစ္ခါေတာ့ Phishing လို႔ေခၚတဲ့ ငါးမၽွားသလို မၽွားေခၚၿပီး အေကာင့္ကို အရယူျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ Phishing အေၾကာင္းအလြယ္ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ငါးမၽွားသလိုပါပဲ။ SE လို႔ေခၚတဲ့ Social Engineering သံုးျပီးေတာ့ လုပ္တာပါ။ သင္ႀကိဳက္ႏွစ္သက္တဲ့ အရာဝတၳဳတစ္ခုခု၊ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုခုနဲ႔ ပစ္မွတ္ကို မၽွားေခၚၿပီးေတာ့ တိုက္ခိုက္တာပါ။ သူ႔ရဲ႔ ပစ္မွတ္ေတြကေတာ့ Email အေကာင့္ ရယူလိုျခင္း၊ Credit card နံပါတ္မ်ား ရယူလိုျခင္းႏွင့္ အျခားေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ရယူလိုျခင္းတို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ Gmail ကို Phishing လုပ္မယ္ဆိုရင္ Gmail ရဲ့ Login page က Source code နဲ႔ Script ေတြေပါင္းၿပီး ဖန္တီးျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါေတြကို အင္တာနက္ေပၚမွာ အလြယ္တကူ ရွာေဖြရယူႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေတြက အေပၚမွာ ေျပာခဲ့သလို စူးစမ္းေလ့လာတဲ့အဆင့္နဲ႔ ျမင္ျမင္သမၽွကို အလြတ္မေပးပဲ ရသလို တိုက္ခိုက္တတ္တဲ့ Kidies ေတြေလာက္ပဲ အမ်ားဆုံး အသုံးျပဳတတ္ၾကပါတယ္။ ပညာရွင္ေတြလည္း ဒီနည္းကိုပဲ အသံုးျပဳေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ပညာရွင္အဆင့္ေတြ Phishing လုပ္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ သူလိုခ်င္တဲ့ ပစ္မွတ္ကို ေရာက္မွန္းမသိ ေရာက္သြားပါလိမ့္မယ္။ အဲဒါကလည္း SE လို႔ေခၚတဲ့ Social Engineering ရဲ့ပညာရပ္တစ္ခုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ အလိုေလာဘႀကီးသူေတြ၊ အ႐ူးအမူးျဖစ္သူေတြနဲ႔ မသိနားမလည္သူေတြ အမ်ားဆုံး ခံရေလ့ရွိပါတယ္။ Free download website, blog မ်ားႏွင့္ Sex နဲ႔ ဆုိင္တဲ့ website, forums, blog ေတြမွာ အမ်ားဆံုး အသံုးျပဳထားပါတယ္။
ဥပမာတစ္ခုေျပာျပရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏုိင္ငံမွာ အလိမ္ခံရတယ္လို႔ေျပာေနတဲ့ အေၾကာင္းေလးနဲ႔ ဥပမာေပးခ်င္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ဖတ္ရတာကို ကိုးကားျပန္ေျပာျပမွာျဖစ္ပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္က သင့္ကို သိန္း ၃၀၀ ထီေပါက္တယ္လို႔ ေျပာလာမယ္။ သင္က မယုံတဝက္ယုံတဝက္နဲ႔ ျပန္ေမးလိမ့္မယ္။ သင္ သတိထားရမွာ သင္အဲဒါကို စိတ္ဝင္စားသြားၿပီ ဆိုတာပဲ။ အဲဒီမွာ Phishing လုပ္မယ္သူက သင့္အေျခအေနကို သိသြားၿပီး ဆက္ၿပီးေတာ့ ဟုတ္တယ္ ေသခ်ာတယ္။ သင့္နာမည္က ဘယ္သူ၊ ေဗဒင္ဆရာေတြလို ဘယ္လတုန္းက ထီထိုးခဲ့ဖူးတယ္။ ဟုတ္လား မဟုတ္လားဆိုေတာ့ သင္လည္း မမွတ္မိေတာ့သည့္အတြက္ ဟုတ္မယ္ထင္တယ္ ဆိုၿပီး သင္ကလည္း လိုခ်င္ေဇာနဲ႔ လိုက္ေဖာေတာ့မယ္။ Phishing လုပ္တဲ့သူက သင့္အေျခအေနၾကည့္ၿပီး အဆင့္ဆက္တက္တယ္။ ဟုတ္ပါတယ္ ခင္ဗ်ား ေမ့ေနၿပီထင္တယ္။ အဲဒီလက္မွတ္ေတြေကာ ရွိေသးလား။ ဘာညာလုပ္ေတာ့တယ္။ ေနာက္ၿပီး မရွိရင္လည္း မပူနဲ႔ ကၽြန္ေတာ့္ ဆရာရွိတယ္။ သူ ထီ႐ုံးကလူေတြနဲ႔ ဟိုလူ၊ ဒီလူနဲ႔ ဘာညာၿပီးတယ္။ ဘာညာလိမ့္ေတာ့တာေပါ့။ ၿပီးေတာ့ သင္အေနနဲ႔ ပိုက္ဆံဘယ္ေလာက္ေပးရင္ ငါတို႔ ရေအာင္လုပ္ေပးမယ္ေပါ့။ ဘယ္ေလာက္ေတာ့ေပးဆိုၿပီး လုပ္ေကာ၊ အဲဒါနဲ႔ သင္ကလည္း ၃၀၀ ဆိုတာကရွိေနေတာ့ ဘာမွမစဥ္းစားႏုိင္ေတာ့ဘူး။ ေနာက္ၿပီး သူေတာင္းတာကလည္း သိန္း ၃၀၀ နဲ႔ ယွဥ္ရင္ နည္းတယ္ေလ။ အဲေတာ့ ယုံၾကည္ၿပီး ေတာင္းတဲ့ ပိုက္ဆံကို ထုတ္ေပးလိုက္တယ္ဆိုပါေတာ့။ အဲဒီမွာတင္ ပြဲျပတ္သြားေတာ့တာပဲ။ ဟိုလူကလည္း ပိုက္ဆံရတာနဲ႔ လစ္ေကာေလ။ သင္ကေတာ့ တေမၽွာ္ေမၽွာ္ေပါ့။ အဲဒါပါပဲ Phishing ဆိုတာ။ Phishing ကို ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ကေတာ့ မိမိရဲ့ ဗဟုသုတနဲ႔ ဂ႐ုျပဳမႈ၊ ဂ႐ုတစိုက္ရွိမႈေတြကပဲ ကာကြယ္ႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။

Attachment ေတြကို အလြယ္တကူ ဖြင့္သင့္သလား

Link ေတြနဲ႔ Attachment ေတြကို ဘယ္ေတာ့မွ အလြယ္တကူ ကလစ္မလုပ္မိပါေစနဲ႔။ သင့္ Email ထဲက Link (သို႔မဟုတ္) Attachment ေတြကို ပိုလို႔ေတာင္ ဆိုးပါေသးတယ္။ Link (သို႔မဟုတ္) Attachment တစ္ခုက သင့္ Email အေကာင့္တစ္ခုလုံးကို ဖ်က္ဆီးပစ္ႏုိင္ပါတယ္။ Link (သို႔မဟုတ္) Attachment တစ္ခုကို ကလစ္မလုပ္ခင္ Scan လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။ အင္တာနက္ေပၚမွာ Online scanner ေတြလည္း အမ်ားအျပားရွိပါတယ္။ Anti-virus ေတြမွာလည္း Internet security ေတြ ပါဝင္ၿပီးသားပါ။ အဲဒီ Tool ေတြ၊ Program ေတြနဲ႔ စစ္ၾကည့္ႏုိင္ပါတယ္။ အျမဲတမ္း မစစ္ႏုိင္ဘူးဆိုရင္ Internet Security Tool ေတြကို မိမိ သုံးတဲ့ Device မွာ အျမဲ update ျပဳလုပ္ သုံးစြဲဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ယခုကဲ့သို႔ ျပဳလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ Virus, Spyware, Malware ရန္မ်ားမွလည္း ကာကြယ္ၿပီးသား ျဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္။

Free Wifi ေတြက ယံုရလား

ေနာက္ဆုံးအေနနဲ႔ကေတာ့ Public Wifi ေတြသုံးၿပီဆိုရင္ သတိထားရပါေတာ့မယ္။ အထူးသျဖင့္ Free လႊင့္ထားတဲ့ Network ေတြကို ဆိုလိုတာပါ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ တိုက္ခိုက္ခိုးယူသူေတြဟာ Network Sniffers Tool ေတြ၊ နည္းစနစ္ကို အသုံးျပဳၿပီး သင့္ Username နဲ႔ Password ကို ၾကားျဖတ္ ဖမ္းယူၾကည့္႐ႈထားႏုိင္လို႔ပါပဲ။ အဲဒီအတြက္ကေတာ့ Gmail ရဲ့ https ကို သုံးျခင္းျဖင့္ အထိုက္အေလ်ာက္ေတာ့ ကာကြယ္ႏုိင္ပါတယ္။ https ကို မသုံးဘူးဆိုရင္ေတာ့ ေသခ်ာသေလာက္ကို တိုက္ခိုက္ခိုးယူခံရႏုိင္ပါတယ္။

အထက္ပါနည္းလမ္းေတြကေနတဆင့္ သင့္ရဲ့ Email လုံျခဳံေရးကို အေထာက္အကူ ျပဳလိမ့္မယ္လို႔ ေမ်ာ္လင့္မိပါတယ္ခင္ဗ်ာ…

Thiha Bo Bo
Myanmar End User ကို အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ တင္ဆက္ေပးသြားပါ့မယ္... ကြ်န္ေတာ္နဲ႔အတူ Blogger life ကို စိတ္ဝင္စားသူမ်ား Guest blogger မ်ားကိုလည္း Myanmar End User မွာ ဝင္ေရာက္ေရးသားဖုိ႔ ဖိတ္ေခၚပါတယ္... Facebook Profile: Fb/dev.thihabobo Email: [email protected]
http://www.myanmarenduser.com

Leave a Reply

Top
%d bloggers like this: